Artykuły

Pulmonologia jest dziedziną medycyny, która zajmuje się diagnostyką chorób układu oddechowego. Inną nazwą tej dziedziny jest pneumonologia. Wykorzystuje całą gamę badań diagnostycznych, dzięki którym lekarz specjalista może ocenić stan zdrowia dróg oddechowych oraz płuc pacjenta. Jednym z podstawowych badań wykorzystywanych w pulmonologii jest badanie RTG, czyli radiogram klatki piersiowej. Badanie to wykorzystuje działanie promieniowania jonizującego i jego zdolność do wywoływania zmian w materiale światłoczułym, który pokrywa kliszę. W efekcie otrzymuje się zdjęcie w postaci negatywu, na którym widoczne są wewnętrzne organy pacjenta. Innym ważnym badaniem diagnostycznym jest tomografia klatki piersiowej, która umożliwia ocenę morfologiczną płuc i pozostałych narządów klatki piersiowej. W pulmonologii powszechnie stosuje się też spirometrię – badanie czynnościowe pozwalające zmierzyć ilość powietrza wdychanego i wydychanego z płuc, a co za tym idzie – ocenić czynności płuc. Te i inne badania diagnostyczne umożliwiają wykrycie wielu chorób układu oddechowego i podjęcie właściwego leczenia. Częste choroby dotyczące układu oddechowego to np. astma oskrzelowa, mukowiscydoza, pylica płuc, gruźlica, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, rak płuc, sarkoidoza.

Projekt edukacyjno-profilaktyczny „Chroń Dziecięce Uśmiechy” mający na celu zwiększenie świadomości o zdrowiu jamy ustnej oraz profilaktyczne badania stomatologiczne dzieci wystartował po raz kolejny i objął tym razem ok. 8,6 tysięcy dzieci z pięciu województw. Przeglądom stomatologicznym poddano dzieci mieszkające w województwach: mazowieckim, łódzkim, podlaskim,
zachodniopomorskim i pomorskim. Obszar ten wybrano na podstawie analizy Ministerstwa Zdrowia – badań z 2011 roku przeprowadzonych w ramach programu „Monitoring Zdrowia Jamy Ustnej”. Są to  województwa, w których dzieci statystycznie mają największe problemy z próchnicą.

W ramach akcji do 26 szkół zawitały mobilne gabinety dentystyczne. Organizowane były też pogadanki edukacyjne dla dzieci na temat zdrowia jamy ustnej oraz odpowiedniej higieny, prowadzone przez wolontariuszy Polskiego Czerwonego Krzyża, jednego z organizatorów całej akcji. Podobne zajęcia profilaktyczne będą odbywały się dalszym ciągu do końca lutego w szkołach na terenie całego kraju.

Skleroterapia to zabieg z dziedziny medycyny estetycznej, którego celem jest usunięcie zmian żylakowych. Jest to metoda niechirurgiczna i nieinwazyjna, polecana wszystkim osobom, które mają przeciwwskazania operacyjne lub po prostu chcą poprawić estetyczny wygląd ciała.

Zabieg polega na ostrzykiwaniu żylaków substancją leczniczą. Pod jej wpływem następuje zwłóknienie tkanki, po czym uszkodzone naczynie krwionośne wyłączane jest z układu żylnego – widoczny
wcześniej żylak znika. Zabieg ten jest wykonywany przez lekarza specjalistę, jest zupełnie bezpieczny i szybki, a postępowanie pozabiegowe niezwykle proste. Do osiągnięcia zadowalających
efektów potrzebne są 3-4 zabiegi. W wyniku tej terapii widoczna jest znaczna poprawa estetyczna. Przebarwione i widoczne przez skórę naczynia zanikają, a skóra wygładza się.

Przeciwwskazaniami do zabiegu są:

• cukrzyca,
• zakrzepica żył głębokich,
• zakażenia bakteryjne skóry,
• alergia na środek obliterujący,
• w niektórych przypadkach nadciśnienie,
• duża otyłość.

3 grudnia na całym świecie obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Osób Niepełnosprawnych. 22 lata temu (w 1992 roku) święto to zostało ustanowione przez Organizację Narodów Zjednoczonych w związku z zakończeniem trwającej od 1983 roku Dekady Osób Niepełnosprawnych. Jego celem jest przybliżenie społeczeństwu zarówno problemów, z jakimi zmagają się
niepełnosprawni, jak i pomoc we włączeniu niepełnosprawnych do aktywnego życia społecznego. Jest to okazja, by uświadamiać społeczeństwo o tym, jakie są zalety integracji osób
niepełnosprawnych w każdej dziedzinie życia – w polityce, kulturze, życiu społecznym i gospodarczym. Często podczas obchodów poruszana jest tematyka barier architektonicznych uniemożliwiających osobom niepełnosprawnych pełne korzystanie z przestrzeni oraz budynków użyteczności publicznej. Jest to też okazja do dyskusji na temat ochrony zdrowia, przyczyn niepełnosprawności oraz opieki medycznej i profilaktyki. Podobnym świętem jest Międzynarodowy Dzień Inwalidów obchodzony każdego roku w trzecią niedzielę marca, a ustanowiony przez Międzynarodową Organizację Pracy.

Dentofobia, czyli paniczny strach przed dentystą, to problem, który dotyczy ok. 20-30% społeczeństwa. Często strach przed wizytami u stomatologa wynika z nieprzyjemnych doświadczeń z czasów dzieciństwa i kojarzenia gabinetu dentystycznego z bólem i niekomfortowymi zabiegami. W przypadku osób, które odpowiednio dbają o swoją jamę ustna, jest to lęk zupełnie nieuzasadniony. Osoby zaś, które mają próchnicę zębów lub cierpią na inne choroby zębów lub dziąseł, unikając wizyt u dentystów tylko pogłębiają swoje problemy. Dlatego z dentofobią należy walczyć i sprawić, że głos rozsądku stanie się silniejszy niż nieuzasadniony strach.

Oto kilka porad, jak przemóc się i pokonać lęk przed dentystą:

1. Wybierz zaufanego stomatologa, który zadba o odpowiednią atmosferę w gabinecie i weźmie pod uwagę wszystkie Twoje obawy.
2. Umów się na pierwszą wizytę kontrolną, podczas której nie dojdzie do żadnych zabiegów, a jedynie do oceny stanu Twoich zębów. Dzięki temu wizyta będzie mniej stresująca i pozwoli Ci się oswoić z miejscem i sytuacją.
3. Zadaj lekarzowi wszystkie pytania, które Cię nurtują – na temat planowanego leczenia, zabiegów, czasu ich trwania itd. Dzięki temu będziesz czuł się mniej niepewnie.
4. Umawiaj się na wizyty w dniach, gdy nie musisz załatwiać żadnych innych pilnych spraw. To pozwoli Ci uniknąć nakładających się na siebie sytuacji stresowych.
5. Poproś kogoś bliskiego, żeby razem z Tobą wybrał się na wizytę. Wsparcie zaufanej osoby doda Ci pewności siebie.

Mieszkańcy wielu państw afrykańskich nie mają tak prostego dostępu do usług stomatologicznych jak Europejczycy. Brakuje nie tylko lekarzy, którzy mogliby kontrolować i leczyć zęby oraz wystarczającej ilości gabinetów stomatologicznych, ale także podstawowych środków przeznaczonych do higieny jamy ustnej – szczoteczek do zębów i past do zębów. Dlatego też organizowane są liczne akcje wspomagające leczenie i ochronę zębów w słabo rozwiniętych krajach afrykańskich, a zwłaszcza w regionach, gdzie gabinety stomatologiczne należą do wielkiej rzadkości. W Polsce
organizowana była niedawno kampania „Kup pan szczoteczkę”, której celem było zebranie szczoteczek i past do zębów i wysłanie ich do Kamerunu. Akcja zakończyła się wielkim sukcesem – zebrano i wysłano z Polski do Kamerunu ponad 30 tysięcy past i szczoteczek do zębów. Była to część trwającej właśnie humanitarnej inicjatywy „Dentysta w Afryce”, w ramach której dentyści
z Polski wyjeżdżają jako wolontariusze do Afryki, by leczyć zęby oraz promować nawyki właściwej higieny jamy ustnej.

26 stycznia 2015 roku minęło dokładnie 140 lat od wynalezienia urządzenia, które dziś  znaleźć można w każdym gabinecie stomatologicznym – wiertła dentystycznego.

Wynalazcą urządzenia nazywanego pierwotnie wiertłem elektrycznym był amerykański stomatolog George F. Green. 26 stycznia 1875 roku opatentował urządzenie, które w ciągu następnych dekad ewoluowało w przyrząd dentystyczny, z którym zetknął się chyba każdy z nas. Co ciekawe, dopiero siedem lat później w USA powstała pierwsza na świecie elektrownia miejska. Jak więc wynalazca napędzał swój elektryczny wynalazek, skoro nie miał dostępu do prądu? Wykorzystał mechanizm maszyny do szycia należącej do jego matki, dzięki czemu energię otrzymywał za pomocą… pracy nóg. W ramach ciekawostki warto wspomnieć, że matka doktora Greena nie była zachwycona pomysłem wykorzystania jej narzędzia pracy w tym celu i zażądała jego zwrotu. Konflikt ostatecznie zakończył się kupnem nowej maszyny do szycia.

Wynalezienie wiertła dentystycznego okazało się jednym z przełomowych wydarzeń w rozwoju stomatologii. Już w pierwszych latach XX wieku urządzenie to rozwijano technologicznie, dziś zaś trudno wyobrazić sobie leczenie ubytków w zębach bez jego użycia.

Już 1 stycznia 2015 roku w życie wejdzie rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące tworzenia map potrzeb zdrowotnych. Celem nowego projektu jest przygotowanie przez wojewodów analizy potrzeb medycznych oraz stanu usług medycznych we wszystkich regionach Polski. Na podstawie map wojewódzkich powstanie Ogólnopolska Mapa Potrzeb Zdrowotnych. Mapa będzie dotyczyła kilku kluczowych kwestii w zakresie rozwoju medycyny i realizacji usług medycznych w Polsce. Przede wszystkim analizie zostaną poddane kwestie demograficzne, takie jak liczba i struktura ludności oraz sposób i częstotliwość korzystania przez pacjentów z usług medycznych. Analizowana będzie też ilość i rozmieszczenie placówek medycznych oraz sprzętu medycznego oraz zjawisko migracji pacjentów pomiędzy poszczególnymi regionami w celach zdrowotnych. Na podstawie tak przygotowanej mapy Ministerstwo Zdrowia będzie opracowywało projekty zmian w usługach medycznych w konkretnych regionach Polski i wspierało te inwestycje, które z punktu widzenia mieszkańców danego województwa są najbardziej pożądane.

Nadwrażliwość zębów jest dolegliwością, która dotyczy stosunkowo dużej części społeczeństwa. Objawia się bólem podczas spożywania gorących i zimnych napojów lub potraw. Zwykle jest to efekt degradacji szkliwa. Polecaną przez stomatologów metodą walki z tymi dolegliwościami jest używanie specjalnych past przeznaczonych dla zębów z nadwrażliwością. Ich działanie zwykle polega na tym, że zawarte w nich związki krótkotrwale uszczelniają szkliwo, dzięki czemu bodźce temperaturowe nie mają dostępu do receptorów nerwowych w zębach. Ból jednak wraca po kilku lub kilkunastu godzinach, a pasty trzeba używać nieustannie.

Zespół naukowców z wydziału stomatologii National Taiwan University pod kierunkiem prof. Chun-Pin Lin opracował strukturę, której zadaniem jest długotrwałe uszczelnienie uszkodzonego szkliwa. Struktura powstała z węglanu wapnia, atomów krzemu i cząsteczek kwasu fosforowego ma budować barierę chroniącą zębinę. Według badań materiał jest nietoksyczny, nie wpływa na odporność organizmu i zachowuje swoje właściwości nawet przez 70 dni. Testy przeprowadzane były dotychczas na zębach psów, jednak już wkrótce badania mają wejść na kolejny poziom i będą się odbywały na ochotnikach.

Gdyby udało się zastosować tę metodę w powszechnym leczeniu nadwrażliwości zębów, wiele osób, które cierpią na nią od lat, mogłoby odetchnąć z ulgą.