Artykuły

Każdego roku 5 marca obchodzimy Ogólnopolski Dzień Dentysty. Święto to ma na celu zwrócenie uwagi społeczeństwa nie tylko na zawód dentysty i jego znaczenie w naszym życiu, ale także na problemy związane ze zdrowiem jamy ustnej. Celem ustanowienia tego święta jest także próba ocieplenia wizerunku stomatologów, którzy niestety dużej części społeczeństwa kojarzą się nieprzyjemnie. Wizyty u dentystów traktowane są często jak zło konieczne, a wielu ludzi – zarówno dzieci, jak i dorosłych – boi się odwiedzania gabinetu dentystycznego. Obawy te jednak są zupełnie niesłuszne. Praca stomatologa jest tak samo ważna jak obowiązki innych lekarzy specjalistów. Jego zadaniem jest dbanie o zdrowie pacjentów, leczenie oraz zapobieganie dalszym problemom zdrowotnym. Święto to ma przybliżyć społeczeństwu istotę pracy stomatologa oraz zwiększyć świadomość na temat higieny jamy ustnej.

W Dniu Dentysty zachęcamy do regularnego odwiedzania gabinetu dentystycznego i kontrolowania zdrowia swoich zębów i dziąseł, co w znacznym stopniu pomoże uniknąć problemów zdrowotnych związanych z jamą ustną.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca, by społeczeństwo zmniejszyło spożycie cukru do mniej niż 10% zapotrzebowania na energię. Pomoże to zapobiegać takim dolegliwościom jak próchnica zębów i otyłość. Mowa o cukrach prostych, które są jedną z głównych przyczyn tych zjawisk.

Dysponujemy mocnymi dowodami, że ograniczenie spożycia cukrów prostych do mniej niż 10% dziennego zapotrzebowania na energię redukuje ryzyko nadwagi, otyłości i próchnicy zębów – napisał w oświadczeniu Francesco Branca, dyrektor departamentu odżywiania na rzecz zdrowia i rozwoju w WHO.

Eksperci WHO twierdzą, że dzienna dawka cukru powinna wynosić ok. 50 gramów, czyli 12 łyżeczek od herbaty w przypadku osób dorosłych. To połowa przeciętnej ilości cukru, który spożywają mieszkańcy Ameryki Północnej i Południowej.

Celem tego zalecenia jest zapobieganie cywilizacyjnym chorobom przewlekłym takim jak cukrzyca, choroby sercowo-naczyniowe czy nowotwory. Ograniczenie spożycia cukru pomoże też zapobiegać otyłości oraz próchnicy zębów.

Piaskowanie zębów to jeden z zabiegów wykonywanych w gabinetach dentystycznych. Polega na usunięciu osadu nazębnego oraz nieestetycznie wyglądających przebarwień za pomocą urządzenia nazywanego piaskarką. Urządzenie to za pomocą strumienia piasku kierowanego na zęby usuwa osadzające się na zębach substancje – częściowo także i kamień nazębny. Dlatego też piaskowanie traktuje się jako zabieg uzupełniający po skalingu, czyli po usuwaniu kamienia nazębnego, któremu powinno się regularnie poddawać swoje zęby.

Płytka nazębna to osad zbierający się na powierzchni zębów, który powstaje z resztek pokarmu, drobnoustrojów i bakterii. Jeśli nie usuwa się go regularnie, staje się przyczyną rozwoju próchnicy. Dlatego też tak ważne jest codzienne szczotkowanie zębów oraz kontrolowanie ich stanu u dentysty. Piasek dentystyczny używany podczas zabiegu piaskowania ma tę zaletę, że dociera do wszystkich, nawet drobnych szczelin między zębami, co pozwala zminimalizować ryzyko powstania wielu uciążliwych chorób zębów i dziąseł.

Już jutro, 20 marca, na świecie obchodzony będzie Światowy Dzień Zdrowia Jamy Ustnej. Jego celem jest zwrócenie uwagi społeczeństwa na to, jak istotne
jest odpowiednie dbanie o jamę ustną – zarówno o zęby i dziąsła, jak i pozostałe jej części. W tym dniu liczne akcje i kampanie mają za zadanie przybliżenie społeczeństwu kwestii
związanych z higieną jamy ustnej oraz korzyści, jakie wynikają z regularnego odwiedzania gabinetów stomatologicznych. Tegoroczne obchody odbywają się pod hasłem „Smile for life” (w
polskiej wersji: „Z uśmiechem przez życie”).

Uczestnictwo w obchodach może odbywać się zarówno w aktywny sposób, jak i poprzez popieranie promowanych przez organizatora, organizację FDI, głoszonych haseł. Dentyści, osoby powiązane z branżą oraz zainteresowane tematem mogą np. skorzystać z opcji stworzenia autorskiego plakatu z wybraną przez siebie grafiką. Istnieje opcja skonstruowania go także w języku polskim.

Mieszkańcy wielu państw afrykańskich nie mają tak prostego dostępu do usług stomatologicznych jak Europejczycy. Brakuje nie tylko lekarzy, którzy mogliby kontrolować i leczyć zęby oraz wystarczającej ilości gabinetów stomatologicznych, ale także podstawowych środków przeznaczonych do higieny jamy ustnej – szczoteczek do zębów i past do zębów. Dlatego też organizowane są liczne akcje wspomagające leczenie i ochronę zębów w słabo rozwiniętych krajach afrykańskich, a zwłaszcza w regionach, gdzie gabinety stomatologiczne należą do wielkiej rzadkości. W Polsce
organizowana była niedawno kampania „Kup pan szczoteczkę”, której celem było zebranie szczoteczek i past do zębów i wysłanie ich do Kamerunu. Akcja zakończyła się wielkim sukcesem – zebrano i wysłano z Polski do Kamerunu ponad 30 tysięcy past i szczoteczek do zębów. Była to część trwającej właśnie humanitarnej inicjatywy „Dentysta w Afryce”, w ramach której dentyści
z Polski wyjeżdżają jako wolontariusze do Afryki, by leczyć zęby oraz promować nawyki właściwej higieny jamy ustnej.

26 stycznia 2015 roku minęło dokładnie 140 lat od wynalezienia urządzenia, które dziś  znaleźć można w każdym gabinecie stomatologicznym – wiertła dentystycznego.

Wynalazcą urządzenia nazywanego pierwotnie wiertłem elektrycznym był amerykański stomatolog George F. Green. 26 stycznia 1875 roku opatentował urządzenie, które w ciągu następnych dekad ewoluowało w przyrząd dentystyczny, z którym zetknął się chyba każdy z nas. Co ciekawe, dopiero siedem lat później w USA powstała pierwsza na świecie elektrownia miejska. Jak więc wynalazca napędzał swój elektryczny wynalazek, skoro nie miał dostępu do prądu? Wykorzystał mechanizm maszyny do szycia należącej do jego matki, dzięki czemu energię otrzymywał za pomocą… pracy nóg. W ramach ciekawostki warto wspomnieć, że matka doktora Greena nie była zachwycona pomysłem wykorzystania jej narzędzia pracy w tym celu i zażądała jego zwrotu. Konflikt ostatecznie zakończył się kupnem nowej maszyny do szycia.

Wynalezienie wiertła dentystycznego okazało się jednym z przełomowych wydarzeń w rozwoju stomatologii. Już w pierwszych latach XX wieku urządzenie to rozwijano technologicznie, dziś zaś trudno wyobrazić sobie leczenie ubytków w zębach bez jego użycia.

Już 1 stycznia 2015 roku w życie wejdzie rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące tworzenia map potrzeb zdrowotnych. Celem nowego projektu jest przygotowanie przez wojewodów analizy potrzeb medycznych oraz stanu usług medycznych we wszystkich regionach Polski. Na podstawie map wojewódzkich powstanie Ogólnopolska Mapa Potrzeb Zdrowotnych. Mapa będzie dotyczyła kilku kluczowych kwestii w zakresie rozwoju medycyny i realizacji usług medycznych w Polsce. Przede wszystkim analizie zostaną poddane kwestie demograficzne, takie jak liczba i struktura ludności oraz sposób i częstotliwość korzystania przez pacjentów z usług medycznych. Analizowana będzie też ilość i rozmieszczenie placówek medycznych oraz sprzętu medycznego oraz zjawisko migracji pacjentów pomiędzy poszczególnymi regionami w celach zdrowotnych. Na podstawie tak przygotowanej mapy Ministerstwo Zdrowia będzie opracowywało projekty zmian w usługach medycznych w konkretnych regionach Polski i wspierało te inwestycje, które z punktu widzenia mieszkańców danego województwa są najbardziej pożądane.

Nadwrażliwość zębów jest dolegliwością, która dotyczy stosunkowo dużej części społeczeństwa. Objawia się bólem podczas spożywania gorących i zimnych napojów lub potraw. Zwykle jest to efekt degradacji szkliwa. Polecaną przez stomatologów metodą walki z tymi dolegliwościami jest używanie specjalnych past przeznaczonych dla zębów z nadwrażliwością. Ich działanie zwykle polega na tym, że zawarte w nich związki krótkotrwale uszczelniają szkliwo, dzięki czemu bodźce temperaturowe nie mają dostępu do receptorów nerwowych w zębach. Ból jednak wraca po kilku lub kilkunastu godzinach, a pasty trzeba używać nieustannie.

Zespół naukowców z wydziału stomatologii National Taiwan University pod kierunkiem prof. Chun-Pin Lin opracował strukturę, której zadaniem jest długotrwałe uszczelnienie uszkodzonego szkliwa. Struktura powstała z węglanu wapnia, atomów krzemu i cząsteczek kwasu fosforowego ma budować barierę chroniącą zębinę. Według badań materiał jest nietoksyczny, nie wpływa na odporność organizmu i zachowuje swoje właściwości nawet przez 70 dni. Testy przeprowadzane były dotychczas na zębach psów, jednak już wkrótce badania mają wejść na kolejny poziom i będą się odbywały na ochotnikach.

Gdyby udało się zastosować tę metodę w powszechnym leczeniu nadwrażliwości zębów, wiele osób, które cierpią na nią od lat, mogłoby odetchnąć z ulgą.

Około 200 dzieci wzięło  udział w mikołajkowych warsztatach z Dentusiem, podczas których sprawdziły zdrowie swoich zębów i oswajały się z gabinetem dentystycznym. Akcja zorganizowana była w ramach trwającej kampanii „Lekcja stomatologii” i odbyła się 6 grudnia – w Mikołajki. Jej celem było przyzwyczajenie dzieci do wizyt u dentysty i pokazanie im, że nie należy bać się kontroli
stomatologicznych. W ten sposób twórcy kampanii chcą zapobiec powstawaniu lęków i stereotypów na temat wizyt u dentysty, które często funkcjonują w społeczeństwie. Wychodzą z założenia, że
jeśli dzieci przyzwyczai się do regularnych wizyt, to będą kontynuować ten zwyczaj jako dorośli.

Około połowa Polaków unika odwiedzania dentysty właśnie ze strachu przed bólem. Warto jednak pamiętać, że ból pojawia się dopiero wtedy, gdy regularne wizyty się zaniedba. Gabinety dentystyczne zaś w obecnych czasach funkcjonują tak, że zabiegi są szybkie i bezbolesne. Właśnie takie przekonanie warto utrwalać w małych pacjentach.

Dr Tin Chun Wong, prezydent FDI World Dental Federation (Światowa Federacja Dentystyczna) przekonuje, że niezwykle ważnym elementem profilaktyki stomatologicznej jest walka z nałogiem palenia papierosów. Zwraca uwagę na szczególną rolę dentystów w tej kwestii.

Nie kto inny, a właśnie dentyści powinni przekazywać pacjentom ważne informacje dotyczące konsekwencji palenia papierosów – mówi. Dodaje też, że zapobieganie to podstawa w skutecznym zwalczaniu zdecydowanej większości chorób jamy ustnej. Jest nie tylko łatwiejsze, ale także i tańsze niż ich leczenie, pozwala też uniknąć wynikających z nich niekorzystnych dla całego organizmu
konsekwencji. Palacze papierosów są bardziej narażeni na raka jamy ustnej, a także choroby dziąseł, przebarwienia zębów i ich przedwczesne wypadanie.

Głównym hasłem nadchodzącego Światowego Dnia Zdrowia Jamy Ustnej 2015 jest „Smile for life”, czyli „Uśmiech dla życia”. Dentyści chcą w ten sposób podkreślić, że dbanie o zdrowie zębów pomaga dbać o zdrowie całego ciała.